Balıkesir’de 8 yeni bitki türü keşfedildi
Balıkesir Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dirmenci’nin yürüttüğü TÜBİTAK projesinde halk arasında kekik/mercanköşk olarak bilinen bitki cinsinden, biri daha önce tespit edilmemiş yeni bir tür ve 7’si ise yeni hibrit/melez olmak üzere 8 bitki taksonu keşfi gerçekleştirildi. Proje Yürücüsü Prof. Dr. Tuncay Dirmenci, yeni türün “Origanum ayliniae-Ay kekiği”; yeni hibrit/melez olarak tespit edilen 7 taksonun da; “Origanum×adae-Ada kekiği”, “Origanum×aytacii”, “Origanum×bilgilii”, Origanum×dumanii”, “Origanum×malyeri, “Origanum×sevcaniae” ve Origanum×malatyanum” olarak isimlendirildiğini açıkladı
Balıkesir’de bilim adamları 8 yeni bitki türü keşfetti. Balıkesir Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dirmenci, proje sonucunda, Türkiye’deki toplam Origanum taksonu sayısının 25’i endemik olmak üzere 37’ye yükseldiğini ve endemizm oranının yüzde 68 olduğunu söyledi. Bu sonuçlarla da Türkiye’nin, Origanum türü sayısı bakımından dünyanın en fazla çeşitliliğe sahip ülkesi olduğunu dile getirdi.
Mahmut Acaröz'ün haberine göre, Prof. Dr. Tuncay Dirmenci’nin yürütücülüğündeki TÜBİTAK destekli “Türkiye’de Yetişen Origanum L. (Lamiaceae) Türleri Üzerinde Taksonomik, Moleküler, Karyolojik Ve Kimyasal Araştırmalar” başlıklı projede; Prof. Dr. Turgut Kılıç (BAÜN),Prof. Dr. Turan Arabacı (İnönü Üni.),Prof. Dr. Esra Martin (Necmettin Erbakan Üni.),Prof. Dr. Sevcan Çelenk (Uludağ Üni.) ve Bilim Uzmanı Türker Yazıcı (BAÜN) görev aldı. Çalışma kapsamındaki 7 türün halk arasında çay, kekik suyu, kekik yağı yapımında ve baharat amacıyla kullanıldığı belirlendi.
BAÜN Necatibey Eğitim Fakültesi Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Dirmenci yaptığı açıklamada, şunları söyledi:
“Türkiye, üç kıtanın kesiştiği yerde konumlanması ve farklı iklim tiplerinin görülmesi sebebiyle birçok bitki ve hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır. Ülkemiz bitki ve hayvan çeşitliliği bakımından hemen hemen Avrupa kıtasının içerdiği bitki ve hayvan çeşitliğine sahiptir.
Türkiye, yaklaşık 3.700’ü endemik olmak üzere 12.000 bitki taksonunu barındırması nedeniyle dünyanın en önemli bitki çeşitliliği merkezlerinden biri konumundadır. Türkiye’nin barındırdığı bitkilerin 1.700 tanesinin tıbbi özellik gösterdiği, 500 tanesinin ise tıbbi ve aromatik özelliğinin iyi bilindiği kaynaklarda yer almaktadır. Türkiye, tıbbi ve aromatik bitkilerin kullanımı, tarımı ve ihracatı yönünden dünyanın en önemli ülkelerinden birisidir. Ülkemizde, Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesine ait kekik, adaçayı, dağ çayı, lavanta, karabaş otu, zahter vb. olarak bilinen bitkiler, halk arasında en yaygın kullanılan tıbbi ve aromatik bitkiler arasında yer alır.
Bu türler, hem kültür ortamından hem de doğadan toplanarak baharat ve bitki çayı olarak oldukça sık kullanılmaktadır. Ayrıca, çok sayıda ülkeye ihraç edilerek ülkemiz için önemli bir gelir kaynağıdırlar. Bu bitkilerin arasında 'Kekik'ler ilk akla gelenlerdir. Türkiye’de Origanum (Kekik/Mercanköşk),Thymus (Kekik),Thymbra (Zahter),Satureja (Kayakekiği) cinslerine ait yaklaşık 100’e yakın bitki taksonu halk arasında 'Kekik' olarak adlandırılmaktadır. Dünyadaki kekik ticareti yıllık yaklaşık 20 bin ton civarındadır.
Türkiye, dünya kekik ticaretini yönlendiren ülke konumunda olup, bu ticaretin yaklaşık yüzde 80-90’lık hammaddesini tek başına sağlamaktadır. Ayrıca, 'kekik yağı' ve 'kekik suyu' önemli ihraç ürünleri arasında olup, tüm bu ürünler 100’den fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Kekik olarak ihraç edilen türleri büyük oranda Origanum (Kekik/Mercanköşk/Oregano) cinsi türleri oluşturmaktadır. Origanum cinsi türleri doğadan toplandığı gibi yaklaşık 160 bin dekarlık bir alanda da tarımı yapılarak yıllık yaklaşık 18.000 ton ürün elde edilmektedir."
