Ürünlerin engelli bireylerin ihtiyaçlarına göre tasarlanmasına ne isim veriliyor?
Hayatımıza her gün yeni bir ürün, hizmet giriyor. Bazı ürünlerse özellikle engelli bireylerin karşılaştığı sorunlara çözüm sağlıyor. Peki, ürünlerin engelli bireylerin de ihtiyaçları göz önünde bulundurularak tasarlanmasına ne deniyor?
Ürünlerin engelli bireylerin de ihtiyaçları göz önünde bulundurularak tasarlanmasına evrensel tasarım adı veriliyor. Evrensel tasarım ise en basit olarak tüm ürünlerin ve çevrelerin, yaş, beceri ve durum farkı gözetmeksizin pek çok kişi tarafından kullanılabilmesini olanaklı kılan, bütünselleşme sağlayan bir tasarım yaklaşımı olarak tanımlanıyor. Yaklaşım, ürün tasarımından, mimarlığa ve kentsel tasarıma, çevre kontrolü sağlayan basit sistemlerden, karmaşık bilgi teknolojilerine kadar değişen ölçekleri kapsamaktadır.
“Evrensel tasarım”, terim olarak ilk kez 1980’li yılların ortalarında Mimar Ronald L. Mace tarafından kullanılmıştır. Bu tasarım yaklaşımının ilkelerine göre inşa edilmiş çevre, adaptasyona gerek duyulmadan tüm insanların kullanımını sağlar. Örneğin, rampa gereksinimini ortadan kaldırmak, basamaksız girişler düzenlemek, ayarlanabilir yükseklikte mutfak tezgahı kullanmak gibi çözümler, bu anlayış içerisinde ele alınan farklı düzenlemelerdir. Burada önemli olan nokta, tasarlanan ortamın veya ürünün özelliklerinin normal görünmesi ve bu şekilde hissettirilmesidir. Evrensel tasarım yaklaşımıyla elde edilen ürünler, tüm kullanıcıların yararlanmasına olanak sağlamakta ve sonuçta engelliler, yaşlılar, çocuklar ve genelden farklı diğer insanlar etiketlenmemektedir.
