Su altı arkeolojisinin doğduğu yer Türkiye
Arkeolojinin bir alt disiplini olarak 1958’de filizlenen ve 1960’larda doğan su altı arkeolojisinin, tüm dünyada kuruluş yeri Türkiye kabul ediliyor.
Su Altı Arkeolojisi Uzmanı Arkeolog Mehmet Bezdan, Türkiye'nin su altı arkeolojisi alanındaki konumuna ve yapılan çalışmalara değerlendirmelerde bulundu.
Yaklaşık 15 yıldır Türkiye'deki su altı projelerinde çalıştığını ifade eden Bezdan, çalışmalara, hem karadaki kültür mirası çalışmaları alanında hem de açık denizde devam ettiklerini söyledi.
Arkeoloji eğitimlerine de devam ettiklerini anlatan Mehmet Bezdan, "Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığının izni dahilinde gerçekleştirilen kazılarda bir usta-çırak ilişkisi içerisinde hem Türk hem de yabancı meslektaşlarımıza tecrübelerimizi ve bilgileri aktarıyoruz" dedi.
"Su altı arkeolojisi eşittir Türkiye diyebiliriz"
Arkeolog Mehmet Bezdan, su altında yapılan çalışmaların zorluğuna dikkat çekerek, şöyle konuştu:
"Çalışmalar alan çalışması, gemi boyutları ve kazı derinliği gibi durumlara göre değişkenlik gösterebilir ama bilimsel çalışmalar için şöyle bir matematik hesabı yapabiliriz; suyun altında çalıştığımız her 3 ay için karada, kütüphanede, müzede 3 yıla tekabül eden bir çalışma süresi var."
Mehmet Bezdan, "Su altı arkeolojisini Türkiyesiz anlatmak çok da doğru olmaz. Bu tam olarak, Türkiye'nin alanda su altı arkeolojisine ev sahipliği yapması sonucunda neticelenen ve 1960'ta dünyanın ilk bilimsel su altı kazısının bizim karasularımızda gerçekleştiği bir disiplin. Dolayısıyla su altı arkeolojisi eşittir Türkiye diyebiliriz" dedi.
"Dünyanın en eski batığı bu karasularda kazılıyor"
Dünyanın bilinen en eski batığının bugünlerde Anadolu kıyılarında kazıldığını anlatan Bezdan, şunları söyledi:
"Bu aslında Türkiye için bir ilk değil çünkü 1960 yılında Antalya Körfezi'nin batısında Gelidonya Batığı, dünyanın o gün için bilinen en eski batığıydı. Dünyanın da ilk bilimsel su altı arkeolojisi kazısı olarak kayıtlara geçti. Ardından 1984 yılında yine kıyılarımızda keşfedilen Uluburun Batığı, dünyanın en eski batığı olarak tarih kayıtlarına geçti. 3 bin 300 yıl öncesine tarihleniyordu ve tüm dünyadaki tarih yazımında çok önemli bir yere sahip oldu.
Yaklaşık 2 yıl önce keşfedilen yeni batıkla beraber dünyanın en eski batığı yeniden karasularımızda kazılıyor, bilimsel araştırması yapılıyor. Dünyanın eski batıklarının yanı sıra su altı arkeolojisinin hemen her dönemine ait batıkları da kıyılarımızda bulduğumuzu söyleyebiliriz. Bunlar çok uzun süreli çalışmalar… Örnek vermek gerekirse, 1984 yılında başlayan Uluburun Batığı çalışmaları 11 kazı sezonu boyunca devam etmişti."
"Kültür turizmine de katkı sağlıyor"
Mehmet Bezdan, su altı arkeolojisinin kültür turizmine de katkı sağladığını ifade etti.
Bezdan, dünyanın birçok noktasında artık kültür turizmi denilen bir olgunun başladığını, insanların, kültür turizmi kapsamında artık önemli müzelere, önemli antik kentlere, önemli festivallere ilgi gösterdiğini, tatil ve seyahat programlarını bunlara göre planladığını söyledi.
Kaynak: AA
